Derfor vert fjorden din grøn

Det er kalkalgen Gephyrocapsa huxleyi som blømer. Algen er nok meir kjend under namnet Emiliania huxleyi eller berre «Ehux». 

Den eincella mikroskopiske planten har ei overflate som er dekka av små kalkplater, og i tilegg så slepp algen ut mange lause kalkplater i vatnet. Når sollyset blir reflektert frå desse, får sjøen ein karakteristisk turkis farge. 

– Årets oppblomstring er litt tidlegare enn vanleg, men framleis ikkje utanfor «normalen», seier havforskar Lars-Johan Naustvoll. 

Dei siste åra har Emiliania-oppblomstringa gjerne vore i juni. Som oftast ser vi dei i etterkant av solrike og vindstille periodar. 

Oppblomstringa er synleg heilt til verdsrommet. 

Heilt vanleg, heilt ufarleg

Frå Skagerrak til Stadt er oppblomstringar av Emiliania huxleyi forholdsvis vanlege, og førekjem så å seie kvart år – anten i heile eller i deler av området. 

Kalkalgen er harmlaus og oppblomstringane ufarglege – men dei kan by på siktutfordringar for båtfolket og for fisken.  

– I tidlegare oppblomstringar har vi sett at fisk som brukar synet for å fange føde trekker seg ut av områda der algen blømer for fullt. Det kan difor verte dårlegare fangst ved i fiske i fjordar med oppblomstring, seier Naustvoll. 

Det er ikkje sikkert kva som fører til at «Ehux» blomstrar. Den kan gjere det på tider og i område med svært lite næringssalt, men er sjølv mat for dyreplankton og skjel. Kalkalgene formeirer seg hurtig ved celledeling. Ein alge blir til to, som så blir til fire og så vidare.

Kor lenge oppblomstringane varar varierer også mykje frå år til annan og frå stad til stad – det kan vere frå ei veke til ein heil månad. Her har vinden og bølgjene mykje å seie.